Odkrycie jednej z najwcześniejszych budowli chrześcijańskich w Bahrajnie

Archeologiczne wykopaliska przeprowadzone w Samahij, Bahrajn, doprowadziły do odkrycia jednej z najstarszych znanych budowli chrześcijańskich w Zatoce Perskiej. To sensacyjne odkrycie dostarcza pierwszego fizycznego dowodu na istnienie dawno zaginionej wspólnoty chrześcijańskiej w tym regionie, oferując fascynujący wgląd w życie i praktyki religijne tamtejszej społeczności.

Chrześcijaństwo w Zatoce Perskiej

Obecnie chrześcijaństwo rzadko jest kojarzone z Zatoką Perską, jednak wczesne wspólnoty chrześcijańskie istniały tu aż do VII wieku n.e. Kościół Wschodu, zwany także Kościołem nestoriańskim, miał tu swoje wpływy do około roku 610, kiedy to masowe konwersje na islam zaczęły dominować w regionie. Znaleziska z Samahij dostarczają nam ważnych informacji na temat obecności i działalności tych wspólnot przed nadejściem islamu.

Opis Znaleziska

Wykopaliska w Samahij odkryły duży budynek, datowany metodą radiowęglową na okres od połowy IV do połowy VIII wieku n.e. Budynek ten, składający się z ośmiu pomieszczeń, pełnił różne funkcje - znajdowały się w nim m.in. kuchnia, jadalnia oraz pokoje dzienne. Budynek przetrwał dzięki temu, że na jego szczycie zbudowano późniejszy meczet.

O tym, że budynek miał charakter chrześcijański, świadczą trzy gipsowe krzyże, z których dwa zdobiły budynek, a trzeci był prawdopodobnie noszony jako osobista pamiątka. Dodatkowo, na tynku znaleziono fragment graffiti przedstawiający Chi-Rho i rybę, symbole wczesnego chrześcijaństwa.

Znaczenie Znaleziska

Odkrycie w Samahij jest wyjątkowe, ponieważ znajduje się w nowoczesnej osadzie, w przeciwieństwie do wcześniejszych odkryć chrześcijańskich budowli w regionie, które były zlokalizowane w odległych rejonach Iranu, Kuwejtu, Zjednoczonych Emiratów Arabskich i wschodniej Arabii Saudyjskiej. Większość z tych budowli pochodziła z późniejszych okresów.

Wysoki Standard Życia Mieszkańców

Analizy archeologiczne wskazują, że mieszkańcy Samahij cieszyli się wysokim standardem życia. Spożywali wieprzowinę, ryby, owoce morza oraz różne uprawy. Odkryto także koraliki z kamieni półszlachetnych, potłuczone skorupy ceramiki pochodzenia indyjskiego, małe kieliszki do wina oraz miedziane monety wybite w Imperium Sasanidów. W budynku znaleziono także wrzeciona i miedziane igły, co sugeruje, że produkowano tam tekstylia, prawdopodobnie używane w kulcie.

Historia Diecezji Meshmahig

Samahij, historycznie nazywany Meshmahig lub Mašmahig, należał do diecezji, której biskupi mieli burzliwe relacje z centralnymi władzami kościelnymi. Dokumenty wskazują, że biskup Meshmahig został ekskomunikowany w 410 roku, a inny biskup został potępiony w VII wieku za kwestionowanie jedności kościoła.

Badania Archeologiczne i Plany na Przyszłość

Wykopaliska prowadzone były w latach 2019–2023 w ramach wspólnego projektu kierowanego przez profesora Timothy’ego Insolla z Uniwersytetu w Exeter oraz dr. Salmana Almahariego z Bahrajńskiego Urzędu ds. Kultury i Starożytności. Profesor Insoll podkreślił, że jest to pierwszy fizyczny dowód na istnienie Kościoła nestoriańskiego w Bahrajnie i że daje on fascynujący wgląd w życie, pracę i religijność tamtejszych ludzi.

Obecnie trwają prace nad utworzeniem muzeum na miejscu odkrycia, które ma na celu zachowanie i prezentację tej niezwykłej pozostałości. Otwarcie muzeum planowane jest na 2025 rok.

Podsumowanie

Odkrycie w Samahij stanowi ważny krok w zrozumieniu historii chrześcijaństwa w Zatoce Perskiej. Dostarcza ono unikalnego wglądu w życie wczesnych wspólnot chrześcijańskich i ich relacje z otaczającym światem. Plany utworzenia muzeum na miejscu odkrycia pozwolą na zachowanie tej cennej części historii dla przyszłych pokoleń.

fot. University of Exeter

na podstawie: Arkeonews