Odkrycie warsztatu garncarskiego w Lublinie

Prowadzone od września 2023 roku badania archeologiczne przy ul. Zielonej 5A w Lublinie przyniosły sensacyjne odkrycie. W wyniku prac nadzorowanych przez Mirosława Mazurka z Pracowni Archeologicznej w Rzeszowie, odkryto pozostałości warsztatu garncarskiego z okresu nowożytnego, które rzucają nowe światło na historię rzemiosła w tym regionie.

Badania rozpoczęły się od rozpoznania południowej części posesji przy ul. Zielonej, przylegającej bezpośrednio do ulicy. Prace te prowadziła Pracownia Badań i Nadzorów Archeologicznych Edmunda Mitrusa. Jesienią 2023 roku skupiono się głównie na dokumentacji architektonicznych reliktów murowanej zabudowy. Ten etap badań pozwolił na zrozumienie kontekstu historycznego zabudowy miejskiej przy ul. Zielonej, która niegdyś stanowiła północną pierzeję tejże ulicy.

Wiosną 2024 roku rozpoczęto drugi etap badań, który obejmował prace wyprzedzające roboty ziemne w głębi działki. Niezabudowana działka okazała się być niezwykle bogata w świadectwa archeologiczne związane z garncarstwem. Odkryto kilka pozostałości pieców do wypału ceramiki naczyniowej oraz piec do wypału wapna. Szczególnym znaleziskiem był piec do wypału ceramicznych dachówek, który wyróżniał się wyjątkową konstrukcją i stanem zachowania.

Piec do wypału dachówek, odkryty na działce, był w rzucie okrągły i zagłębiony w lessie. Zbudowany z cegieł spoinowanych gliną, charakteryzował się złożoną wewnętrzną konstrukcją, obejmującą boczny wlot, palenisko, ruszt oraz przewody rozprowadzające gorące powietrze. Co ciekawe, piec został porzucony wraz z częściowo wypalonym wsadem ceramicznych dachówek, co sugeruje nagłe zaprzestanie jego użytkowania. Przyczyny tego nagłego opuszczenia pieca są nieznane, choć badacze liczą, że dalsze analizy i kwerenda historyczna pozwolą na powiązanie tego wydarzenia z konkretnymi faktami historycznymi.

Odkrycia z ul. Zielonej 5A nie są pierwszymi tego typu znaleziskami w tym rejonie. W 1996 roku, naprzeciw tej posesji, odkryto dwa piece do wypału ceramiki, datowane na XVII wiek. Sugeruje to, że obszar ten pełnił funkcję warsztatu garncarskiego już od XVI wieku, produkującego szeroki asortyment wyrobów ceramicznych dla dynamicznie rozwijającego się Lublina. Podobne relikty rzemieślnicze odkryto także w innych częściach miasta, takich jak Plac Wolności, Krakowskie Przedmieście oraz Plac Litewski.

Lokalizacja warsztatów garncarskich na przedmieściach Lublina nie była przypadkowa. Ze względu na ryzyko pożaru, rzemiosła związane z obróbką ogniową musiały być umiejscowione w miejscach o słabej zabudowie. Przedmieścia oferowały również przestrzeń niezbędną do pracy, magazynowania surowców oraz gotowych wyrobów. Istotnym czynnikiem była również dobra komunikacja, umożliwiająca transport surowców i produktów.

Odkrycia przy ul. Zielonej 5A w Lublinie stanowią ważny wkład w zrozumienie historii garncarstwa w regionie. Znaleziska te nie tylko potwierdzają istnienie warsztatów garncarskich na przedmieściach Lublina w okresie nowożytnym, ale również pozwalają na głębsze zrozumienie codziennego życia i działalności rzemieślniczej w tamtym czasie. Dalsze analizy i badania mogą dostarczyć kolejnych cennych informacji, które wzbogacą historię tego prężnie rozwijającego się miasta.

na podstawie: FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków; autor: Pracownia Archeologiczna M. Mazurek