
W świecie archeologii zdarzają się odkrycia, które zmieniają nasze rozumienie historii starożytnych cywilizacji. Jednym z takich przełomowych wydarzeń jest odkrycie fragmentu sarkofagu Ramzesa II, jednego z najpotężniejszych faraonów starożytnego Egiptu. Fragment ten, ukryty przez wieki pod podłogą koptyjskiego budynku w Abydos, rzuca nowe światło na historię pochówków królewskich oraz na okres po śmierci wielkiego faraona.
Odkrycia fragmentu granitowego sarkofagu dokonano w 2009 roku, kiedy to egipski archeolog Ayman Damrani podczas prac wykopaliskowych natrafił na niezwykły artefakt. Początkowo nie był on w pełni świadomy znaczenia swojego znaleziska. Dopiero w 2017 roku, dzięki współpracy z amerykańskim kolegą Kevinem Kahailą, udało się opublikować wyniki szczegółowych badań. Badania te obejmowały analizę tekstów i projektów zdobiących fragment, co pozwoliło na ustalenie, że sarkofag należał do osoby o wysokiej randze z okresu Nowego Królestwa Egiptu.
Początkowe analizy wykazały, że sarkofag był używany przez dwie różne osoby w różnych okresach. Ostatnim zidentyfikowanym użytkownikiem był Menheperre, arcykapłan z XXI dynastii, żyjący około 1000 roku p.n.e. Jego imię udało się odczytać dzięki inskrypcjom na sarkofagu. Pierwotny właściciel sarkofagu, choć nieznany, był z pewnością postacią o znaczącym statusie w społeczeństwie Nowego Królestwa.
Egiptolog Frederic Peyrodeau z francuskiego instytutu badawczego Orient et Méditerranée zwraca uwagę na fakt, że Dolina Królów była wielokrotnie plądrowana w okresie XIX dynastii. Był to czas kryzysów gospodarczych i społecznych, które prowadziły do niedoborów i zmuszały nawet członków rodziny królewskiej do ponownego wykorzystania przedmiotów pochówku stworzonych dla ich przodków. Sarkofagi, w tym ten należący pierwotnie do Ramzesa II, były często przenoszone, demontowane i ponownie wykorzystywane przez późniejsze pokolenia.
Dalsze badania nad fragmentem sarkofagu, wykonanym z grawerowanego i zdobionego granitu o długości 1,70 metra i grubości 8 centymetrów, pozwoliły na dokonanie niezwykłego odkrycia. Naukowcy z Sorbony, po dokładnym przeanalizowaniu inskrypcji, zdołali odszyfrować zapomniany kartusz, owalną rycinę przedstawiającą imię faraona. Było to imię samego Ramzesa II. Wyniki tych badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie "Revue D'egyptologi".
Ramzes II, znany również jako Ramzes Wielki, był trzecim władcą XIX dynastii starożytnego Egiptu, rządzącym od 1279 do 1213 roku p.n.e. Jego panowanie było jednym z najdłuższych i najbardziej wpływowych w historii Egiptu. Ramzes II znany jest z ekspansji imperium egipskiego, obejmującej tereny współczesnej Syrii, oraz ze swoich monumentalnych projektów budowlanych, takich jak rozbudowa Świątyni Karnak. Faraona pochowano w pozłacanej drewnianej trumnie, umieszczonej wewnątrz alabastrowego sarkofagu, który z kolei znajdował się w większym, granitowym sarkofagu.
Mumia Ramzesa II, razem z jego trumną, została odkryta w 1881 roku w skrytce na terenie kompleksu świątynnego Deir el-Bahari. Było to miejsce, gdzie przechowywano szczątki 50 innych członków szlachty, w tym ojca faraona, Seti I. Od momentu odkrycia, złota trumna i mumia Ramzesa były wystawiane w muzeach na całym świecie, stanowiąc jedne z najcenniejszych artefaktów starożytnego Egiptu.
Nie jest jeszcze jasne, czy fragment sarkofagu odkryty w Abydos zostanie kiedykolwiek wystawiony publicznie. Archeolodzy i historycy starają się jednak, aby takie znaleziska były dostępne dla szerokiej publiczności, co pozwala na lepsze zrozumienie i docenienie bogatej historii starożytnego Egiptu.
Odkrycie fragmentu sarkofagu Ramzesa II w Abydos to jedno z tych odkryć, które mają potencjał do zmiany naszego postrzegania historii. Dzięki pracy archeologów i naukowców możemy lepiej zrozumieć nie tylko życie i śmierć jednego z najważniejszych faraonów, ale także złożoną historię starożytnego Egiptu i jego dziedzictwo. Każdy nowy fragment układanki przybliża nas do pełniejszego obrazu tej fascynującej cywilizacji.