Zaginiona świątynia boga Ra odkryta przez polsko-włoską ekspedycję archeologiczną

Polsko-włoska ekspedycja archeologiczna odkryła w Egipcie relikty ceglanego budynku sprzed 4500 lat. Ruiny mogą stanowić pozostałość jednej z czterech zaginionych „świątyń solarnych” z czasów V dynastii.
 

Do tego niezwykłego odkrycia doszło podczas badań archeologicznych polsko-włoskich naukowców w świątyni faraona Niuserre znajdującej się w Abusir (ulokowanego ok. 25 km od Kairu). Król Niuserre – w zależności od źródła – panował w latach ok. 2445–2414 p.n.e. lub 2455–2420 p.n.e. i spoczął na terenie starożytnej egipskiej nekropolii. Abusir to kompleks 14 piramid. Cztery z nich górują nad królewskim cmentarzyskiem. Są one miejscem pochówku władców V dynastii, czyli faraonów którzy jako pierwsi przyjęli tytuł Sa-Re – „Syna Słońca”.

Pod miejscem kultu króla Niuserre odkryto pozostałości innej budowli, która prawdopodobnie pełniła rolę świątyni solarnej. Budynek wykonano z cegły mułowej, a jego wejście wzniesiono ze skały wapiennej. Prowadziło ono do pomieszczeń z podłogą utwardzoną ogromnymi kamiennymi blokami. Wstępne datowanie wykazało, że świątynia mogła powstać w latach 2465–2323 p.n.e.

W środku archeolodzy odnaleźli również zabytki ruchome, czyli starożytne naczynia ceramiczne, garnki na piwo oraz przedmioty o charakterze rytualnym. Ponadto odkryto pieczęcie z imionami władców z V dynastii. Być może te artefakty pozwolą przybliżyć historię i znaczenie tego niezwykłego miejsca.

Na podstawie wstępnych badań oraz komentarza egipskiego Ministerstwa Starożytności i Turystyki można wywnioskować, że ruiny należą do jednej z czterech świątyń Słońca z czasów Starego Państwa, które dotychczas były znane wyłącznie ze źródeł historycznych. Istnieje prawdopodobieństwo, że odnaleziona świątynia została zburzona przez faraona Niuserre, aby ten mógł postawić na jej miejscu własną budowlę sakralną.

Odkrycie polsko-włoskiej misji archeologicznej można uznać za przełomowe. Zwłaszcza, że dotychczas udało się odnaleźć zaledwie dwie z sześciu świątyń poświęconych bogu Ra, który jako bóg-słońce odgrywał kluczową rolę w egipskim panteonie. Był on stwórcą i władcą istniejącego wszechświata oraz gwarantem jego funkcjonowania. Świątynie solarne pochodzą z okresu Starego Państwa (2675–2170 p.n.e.), w którym władały dynastie od III do VI. Pierwsze dedykowane bóstwu sanktuarium zostało odkryte w XIX wieku. Naukowcy żywią nadzieję, że obecne wykopaliska w Abusir dostarczą nowych danych, które pozwolą lepiej poznać historię starożytnego Egiptu.

Natalia Stawarz
 

foto: Piramidy Sahura, Niuserra i Neferirkara w Abusir, fot. Axel Seedorff; CC BY-SA 2.0

miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org,
na licencji CC BY-SA 3.0